محمد حسين بن مهدى فراهانى
189
سفرنامه ميرزا محمد حسين فراهانى ( فارسى )
و اين درب بيت اللّه يك مصرعى و از طلا است و يك ذرع و نيم قد آن مىشود . و از اصل زمين يك ذرع و نيم بلندتر است . و هر وقت مىخواهند در وسط خانه بروند چهارچوب يا پلهء آهنى مىگذارند مىروند . وسط خانه همه كس را نمىگذارند برود و براى رفتن آن آغاوات حرم به اختلاف از مردم پول مىگيرند و مىگذارند . بناى داخلى خانهء كعبه بعد از آنكه شخص وارد شد بسيار مخوف است ، ديوار وسط خانه نيز از سنگ سياه و گچ است و زمين آن از سنگ مرمر است و يك تخته سنگ قرمز رنگ طولانى هم در جزو سنگهاى فرش زمين هست كه مىگويند حضرت رسول ( ص ) بر روى آن نماز كردهاند . و در وسط خانه سه ستون ، و راهپله از سنگ مرمر ، به پشتبام خانه دارد در سمت حجر اسمعيل . و در ديوارها چند سنگ مرتسم نصب است كه هركس از سلاطين تعميرى كرده اسم خود را با تاريخ تعمير در سنگ مرتسم نموده و نصب كرده ، يكى به اسم ملك الاشرف بر سباى است كه در سنهء هشت صد و بيست و شش [ ه . ق . ] تعمير خانه كرده و از سلاطين مصر است . يكى اسم سلطان محمد - خان عثمانى است كه تاريخ تعميرش معلوم نمىشود . و يكى به اسم قاتيباى است كه در سنهء هشت صد و هشتاد و چهار [ ه . ق . ] تعمير نموده و از سلاطين مصر است . مقام ابراهيم و مقام ابراهيم به فاصلهء پانزده قدم به خانه در برابر خانه ، در ما بين شمال و مشرق واقع شده كه سمت ركن عراقيست و مثل اطاق كوچكى مىماند . عرض مقام ابراهيم چهار قدم است و جلو آن ايوان كوچكى است كه زمينش سنگ مرمر و دو ستون كوچك هم از سنگ مرمر دارد . و طول مقام با ايوان آن هشت قدم است . و روى مقام و ايوان هر دو پوشيده است ، اما خود مقام درش بسته و پنجرهء آهن دارد كه توى مقام ديده مىشود . و در توى مقام صندوقى گذاشته و روى آن صندوق را در ماهوت مشكى مليلهدوز از گلابتون كردهاند . و آيات قرآنى هرچه متعلق به حضرت ابراهيم است از گلابتون بيرون آورده . و در وسط آن سنگى است مىگويند جاى پاى حضرت ابراهيم است كه بالاى او ايستاده [ و ] خانه را بنا كرده است . و در اين سنگ آب مىريزند و به جهت شفا به مردم مى - دهند . و در پايهء سنگ مقام ابراهيم ، اسم ملك الاشرف اينال ناصرى است كه در سنهء هشت صد و پنجاه و هشت [ ه . ق . ] تعمير كرده . و در دو طرف پايهء سنگ